ABŞ Universitetlərində Credit System Necə İşləyir?
Bakalavr proqramını bitirmək üçün neçə kredit lazımdır?
ABŞ-da təhsil almaq istəyən tələbələrin ən çox verdiyi suallardan biri “Credit System nədir və necə işləyir?” sualıdır. Bir çox tələbə kredit anlayışını qiymətləndirmə sistemi ilə qarışdırır. Əslində isə Credit (kredit saatı) universitetdə keçdiyiniz fənlərin həcmini və məzun olmaq üçün yerinə yetirməli olduğunuz akademik yükü göstərən sistemdir.
Credit System nədir?
ABŞ universitetlərində hər fənn müəyyən sayda kredit (Credit Hours) ilə qiymətləndirilir. Əksər bakalavr fənləri 3 və ya 4 kredit olur. Kredit sayı həmin fənnin həftəlik dərs saatını və tələb olunan akademik işi əks etdirir.
Məsələn, 3 kreditlik bir fənn adətən həftədə 3 saat auditoriya dərsi və əlavə müstəqil hazırlıq tələb edir. Laboratoriya və praktiki dərsləri olan fənlər isə daha çox kreditlə qiymətləndirilə bilər.
Bakalavr proqramını bitirmək üçün neçə kredit lazımdır?
ABŞ-da əksər universitetlərdə bakalavr təhsilini başa vurmaq üçün təxminən 120–130 kredit toplamaq tələb olunur. Bu kreditlər aşağıdakı kateqoriyalara bölünür:
- General Education Courses – bütün tələbələrin keçdiyi ümumi fənlər;
- Major Courses – seçilmiş ixtisas üzrə əsas fənlər;
- Elective Courses – tələbənin marağına uyğun seçə biləcəyi əlavə fənlər.
Bu sistem tələbələrə təhsil proqramını daha çevik şəkildə planlaşdırmağa imkan verir.
Bir semestrdə neçə kredit götürmək tövsiyə olunur?
Tam ştatlı (Full-Time) tələbələr adətən bir semestr ərzində 12–18 kredit götürürlər. Ən geniş yayılmış seçim isə 15 kreditdir. Bu, tələbəyə həm akademik yükü balanslaşdırmağa, həm də proqramı vaxtında bitirməyə kömək edir.
Çox az kredit götürmək məzuniyyət müddətini uzada, həddindən artıq kredit seçmək isə akademik performansa mənfi təsir göstərə bilər.
Kreditləri başqa universitetə köçürmək mümkündürmü?
Bəli. Bir çox ABŞ universiteti müəyyən şərtlərlə Transfer Credit qəbul edir. Əgər tələbə başqa universitetdə və ya kollecdə oxuyubsa, uyğun hesab edilən fənlər yeni universitet tərəfindən tanına bilər. Lakin bu qərar hər universitetin akademik siyasətindən asılıdır və bütün kreditlərin köçürüləcəyinə zəmanət verilmir.
Credit System-in üstünlükləri
ABŞ kredit sistemi tələbələrə böyük çeviklik yaradır. Onlar bəzi hallarda Major və ya Minor əlavə edə, seçmə fənlər götürə, yay semestrində kredit toplayaraq təhsili daha tez başa vura və ya maraq dairələrinə uyğun fərdi akademik plan qura bilərlər.
Nəticə
ABŞ universitetlərində Credit System tələbələrin təhsil prosesini planlı və çevik şəkildə idarə etməsinə imkan verən müasir akademik modeldir. Kredit sistemini əvvəlcədən anlamaq düzgün universitet seçimi, fənn planlaşdırılması və məzuniyyət müddətinin effektiv idarə olunması üçün vacibdir. Xaricdə təhsil planlaşdıran hər bir tələbə müraciət etdiyi universitetin kredit tələblərini və məzuniyyət şərtlərini əvvəlcədən öyrənməlidir.