Universitet Məzunlarının İşlə Təminat Faizi Niyə Vacibdir?
Niyə bu göstərici vacibdir?
Xaricdə təhsil almaq istəyən tələbələrin əksəriyyəti universitet seçərkən ilk növbədə reytinqə, təhsil haqqına və ölkəyə diqqət yetirir. Halbuki dünyanın aparıcı universitetlərini qiymətləndirən ekspertlər hesab edirlər ki, nəzərə alınmalı ən vacib göstəricilərdən biri Graduate Employability, yəni universitet məzunlarının işlə təmin olunma göstəricisidir.
Sadə dillə desək, bu göstərici universiteti bitirən məzunların məzun olduqdan sonra nə qədər müddətdə iş tapdığını, hansı şirkətlərdə çalışdığını və aldıqları təhsilin əmək bazarında nə dərəcədə dəyərli olduğunu göstərir. Yüksək employability göstəricisi universitetin tələbələrini real iş həyatına uğurla hazırladığını göstərən mühüm meyardır.
Graduate Employability nə deməkdir?
Graduate Employability universitet məzunlarının məzun olduqdan sonra əmək bazarında uğur qazanmaq potensialını ifadə edir. Bu göstərici adətən aşağıdakı meyarlar əsasında qiymətləndirilir:
- Məzunların neçə faizinin ilk 6–12 ay ərzində iş tapması;
- Məzunların çalışdığı şirkətlərin nüfuzu;
- Başlanğıc əməkhaqqısı;
- Təcrübə (internship) imkanları;
- İşəgötürənlərin universitet haqqında rəyi;
- Universitetin sənaye və şirkətlərlə əməkdaşlığı.
Bu məlumatlar tələbəyə universitet diplomunun real dəyərini daha düzgün qiymətləndirməyə kömək edir.
Niyə bu göstərici vacibdir?
Universitet təhsili yalnız diplom almaq üçün deyil, uğurlu karyera qurmaq üçün bir investisiyadır. Buna görə də universitet seçərkən əsas suallardan biri belə olmalıdır:
"Bu universiteti bitirdikdən sonra iş tapmaq nə qədər asan olacaq?"
Bəzi universitetlər yüksək akademik səviyyəyə malik olsalar da, iş dünyası ilə əlaqələri zəif ola bilər. Digər universitetlər isə güclü şirkət əməkdaşlıqları, təcrübə proqramları və karyera xidmətləri sayəsində məzunlarının daha tez iş tapmasına kömək edir.
Universitetlər bunu necə təmin edir?
Dünyanın nüfuzlu universitetləri tələbələri yalnız nəzəri biliklərlə deyil, praktiki bacarıqlarla da hazırlayırlar. Bunun üçün onlar:
- Böyük şirkətlərlə əməkdaşlıq edir;
- Məcburi və ya könüllü internship proqramları təqdim edir;
- Karyera mərkəzləri vasitəsilə iş elanları paylaşırlar;
- CV və müsahibə hazırlığı üzrə seminarlar təşkil edirlər;
- Məzun şəbəkəsi (Alumni Network) vasitəsilə yeni imkanlar yaradırlar.
Bu xidmətlər tələbələrin məzun olduqdan sonra əmək bazarına daha rahat daxil olmasına kömək edir.
Graduate Employability hansı ixtisaslar üçün daha vacibdir?
Əslində bütün ixtisaslar üçün vacibdir. Lakin xüsusilə aşağıdakı sahələrdə bu göstəriciyə diqqət yetirmək tövsiyə olunur:
- Biznes və Menecment;
- Maliyyə və Mühasibatlıq;
- Kompüter Elmləri;
- Süni İntellekt və Data Science;
- Mühəndislik;
- Marketinq;
- Beynəlxalq Münasibətlər.
Bu sahələrdə universitetin sənaye ilə əlaqələri və məzunlarının işlədiyi şirkətlər gələcək karyera imkanlarına birbaşa təsir edir.
Graduate Employability göstəricisini haradan öyrənmək olar?
Universitet seçərkən yalnız ümumi reytinqə baxmaq kifayət deyil. Aşağıdakı mənbələr faydalı ola bilər:
- QS Graduate Employability Rankings və ya QS World University Rankings-də məşğulluq göstəriciləri;
- Times Higher Education (THE) reytinqləri;
- Universitetlərin rəsmi statistik hesabatları;
- Universitetlərin Career Services bölməsi;
- Məzunların işlədiyi şirkətlər haqqında məlumatlar.
Bu mənbələr universitetin məzunlarının hansı sahələrdə çalışdığını və iş bazarındakı mövqeyini qiymətləndirməyə imkan verir.
İş tapmaq yalnız universitetdən asılıdırmı?
Xeyr. Universitet böyük üstünlük yaratsa da, tələbənin şəxsi inkişafı da həlledici rol oynayır. İşəgötürənlər aşağıdakı bacarıqlara xüsusi diqqət yetirirlər:
- Güclü ingilis dili biliyi;
- Analitik və tənqidi düşüncə;
- Komanda ilə işləmək bacarığı;
- Təcrübə proqramlarında iştirak;
- Layihələr və könüllülük fəaliyyəti;
- Rəqəmsal və AI bacarıqları.
Bu səbəbdən tələbələr universitet illərində yalnız dərslərlə kifayətlənməməli, öz peşəkar bacarıqlarını da inkişaf etdirməlidirlər.
Nəticə
Universitet seçərkən yalnız dünya reytinqinə baxmaq düzgün yanaşma deyil. Graduate Employability, yəni məzunların işlə təmin olunma göstəricisi, universitetin tələbələrini real əmək bazarına nə dərəcədə hazırladığını göstərən ən vacib meyarlardan biridir. Güclü karyera mərkəzi, geniş məzun şəbəkəsi, sənaye əməkdaşlıqları və yüksək məşğulluq faizi olan universitetlər tələbələrə məzun olduqdan sonra daha geniş karyera imkanları təqdim edir.
Family School olaraq biz tələbələrə yalnız universitet seçimi deyil, həm də gələcək karyera perspektivlərini nəzərə alaraq ölkə, ixtisas və universitet seçimi üzrə peşəkar məsləhət verir, onların həm qəbul, həm də gələcək uğurları üçün düzgün strategiya qurmasına dəstək oluruq.