Xaricdə universitet seçərkən hansı sualı vermirlər, amma sonradan ən çox peşmanlıq yaradır?
Məzunlar həqiqətən nə əldə edirlər?
Xaricdə universitet seçən şagirdlər adətən ilk olaraq üç suala cavab axtarırlar: Hansı universitet daha məşhurdur? Qəbul olmaq üçün hansı sənədlər lazımdır? Təhsil haqqı nə qədərdir? Amma çox vaxt ən vacib sual unudulur: “Bu universitetdə təhsil aldıqdan sonra mənə hansı real imkanlar açılacaq?”
Məhz bu sual universitet seçiminin nəticəsini dəyişə bilər.
1. Bu diplomla gələcəkdə harada işləyə bilərəm?
Universitetin qəbul şərtlərinin asan olması onun diplomunun bütün ölkələrdə və işəgötürənlər arasında eyni dərəcədə tanındığı demək deyil. Xüsusilə tibb, hüquq və bəzi mühəndislik sahələrində əlavə tanınma və ya peşə lisenziyası tələbləri ola bilər. Buna görə universitetin və konkret proqramın rəsmi statusunu əvvəlcədən yoxlamaq vacibdir.
2. Məzunlar həqiqətən nə əldə edirlər?
Universitetin reklamında uğurlu məzunların hekayələrini görmək kifayət deyil. Daha konkret suallar verin: Məzunlar hansı sahələrdə işləyirlər? Təhsil aldıqları ixtisas üzrə iş tapırlarmı? Universitet təcrübə proqramları, şirkətlərlə əməkdaşlıq və karyera dəstəyi təqdim edirmi? Mümkündürsə, bu məlumatları konkret proqram üzrə araşdırın.
3. Təhsilin ümumi xərci nə qədər olacaq?
Yalnız illik təhsil haqqını hesablamaq böyük səhvə çevrilə bilər. Yaşayış, kirayə, sığorta, nəqliyyat, viza və digər gündəlik xərcləri də nəzərə almaq lazımdır. Təqaüd varsa, onun bütün təhsil müddətində qüvvədə qalma şərtlərini də öyrənin.
4. Mən məhz bu ixtisas üçün düzgün universitet seçirəmmi?
Universitetin ümumi reytinqi yüksək ola bilər, amma bu, onun hər ixtisas üzrə ən yaxşı seçim olduğu demək deyil. Tədris planını, müəllim heyətini, laboratoriyaları, praktiki imkanları və proqramın akkreditasiyasını ayrıca qiymətləndirmək lazımdır.
Nəticə: Xaricdə təhsil seçimi yalnız universitetə qəbul olmaqdan ibarət deyil. Əsas məqsəd tanınan, keyfiyyətli təhsil almaq və gələcək hədəflərinizə uyğun imkanlar qazanmaqdır. Universitet seçməzdən əvvəl yalnız “Məni qəbul edərlərmi?” deyil, “Bu seçim mənim gələcəyimə nə verəcək?” sualını da verin.